Arnhem - Het Rijk gaat de ‘extramurale begeleiding’ (bijvoorbeeld groepsgerichte dagbesteding voor mensen met een beperking) uit de Algemene wet bijzondere ziektekosten schrappen. De gemeente moet mensen die deze begeleiding krijgen, gaan ondersteunen op basis van de WMO. Dat is een grote extra taak. Vandaag presenteert het college van Arnhem een verkenning van de Arnhemse situatie en een visie op de te volgen koers. Het gaat om circa 2300 mensen en 76 zorgaanbieders.
De Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) is een verplichte verzekering voor alle inwoners van Nederland voor kosten die niet via de zorgverzekering worden gedekt. In het regeerakkoord staat dat ‘begeleiding’ (individuele begeleiding, dagbesteding evt. gecombineerd met vervoer naar de dagbesteding, kortdurend verblijf en palliatieve zorg) gedecentraliseerd wordt. Naar verwachting wordt de gemeente vanaf 1 januari 2013 verantwoordelijk voor nieuwe aanvragers en mensen die een herindicatie krijgen. Vanaf 1 januari 2014 vallen alle huidige cliënten onder de WMO.
Arnhemse situatie
Hoewel er nog stevig over de nieuwe wetgeving en het tijdstip van invoering gedebatteerd wordt in de Tweede Kamer, bereidt de gemeente zich op de nieuwe taken voor. Er is onderzoek gedaan naar de huidige situatie. Op 1 januari 2012 maakten 2.284 inwoners van de gemeente Arnhem gebruik van extramurale begeleiding en/of kortdurend verblijf. Dat is 1,53% van de bevolking. Er wonen veel cliënten in de wijken Vredenburg / Kronenburg en de Laar. Relatief (in verhouding tot het aantal wijkbewoners) scoren Vredenburg / Kronenburg, maar ook Geitenkamp hoog. Het merendeel van de cliënten heeft een psychiatrische aandoening of een verstandelijke beperking. De zorg wordt momenteel geboden door 76 verschillende aanbieders. De uitgaven voor de in Arnhem geleverde zorg worden geschat op circa 27 miljoen op jaarbasis.
Kansen en risico’s
Samen met de regiogemeenten heeft Arnhem een visie opgesteld over de decentralisatie. Er zijn kansen om de dienstverlening te verbeteren. De gemeente staat immers dichter bij de burger dan het Rijk en kent haar inwoners het beste. Maar er zijn ook risico’s. Want terwijl de vraag naar zorg en maatschappelijke ondersteuning toeneemt, krimpen de budgetten. Het exacte bedrag dat met de decentralisatie gemoeid is, is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat op het totale bedrag in elk geval een ‘efficiencykorting’ van 5% zal worden toegepast. De gewenste verbetering én besparing kan nooit bereikt worden door de huidige AWBZ-gefinancierde begeleiding één op één als gemeente over te nemen. Dat kan alleen door grondig te vernieuwen. De gemeente wil goed gaan kijken: wat kunnen mensen nog? De verantwoordelijkheid van burgers en hun sociale netwerk staat voorop. Tegelijk is het belangrijk dat mensen, de hulp kunnen krijgen om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen en participeren. Arnhem streeft naar integrale beoordeling op alle leefdomeinen door een gesprek aan de keukentafel. Het aanbod wil Arnhem waar mogelijk gebiedsgericht organiseren, afgestemd op de behoefte in de wijk.
Gesprek met de stad
Het college wil de regionale visie en de resultaten van de verkenning die is uitgevoerd, bespreken met de gemeenteraad, met cliënten en met zorgaanbieders. Op basis daarvan zal in het najaar een gemeentelijke kadernota worden opgesteld. De nieuwe dienstverlening kan dan in 2013 getest en in 2014 compleet ingevoerd worden. Een dienstverlening waarmee bespaard kan worden op dure vormen van begeleiding of de overlap hierin en die beter aansluit bij de mogelijkheden van cliënten en hun sociale omgeving.