Vondst van de maand: Slingerkogels uit de 1ste eeuw na Chr.

In het archeologisch depot van de gemeente ligt een schat aan vondsten uit de Arnhemse bodem opgeslagen. Ze willen mensen graag laten zien wat ze allemaal in huis hebben.

Daarom tonen ze maandelijks een bijzondere vondst uit het depot en vertellen het verhaal dat hierover bekend is. Na deze publicatie kun je de ‘Vondst van de maand’ twee maanden bekijken in het Erfgoedcentrum Rozet.

Tussen 2022 en 2023 is een archeologische opgraving uitgevoerd bij de aanleg van een nieuwe weg en waterafvoer in de Schuytgraaf. In de ondergrond bevond zich een grafveld dat tussen de late ijzertijd en de vroege middeleeuwen gebruikt werd. Het grafveld is aangelegd op een oeverwal, een hoger gelegen deel in het rivierenlandschap. Deze is nu niet zichtbaar meer, als gevolg van overstromingen en het gelijkmaken van de landbouwgrond in latere perioden. Daardoor zijn grafmonumenten in de vorm van grafheuvels ook niet zichtbaar meer.

Tijdens dit onderzoek zijn resten van 23 crematiegraven gevonden. Rond vier van de graven waren de restanten van een greppel aanwezig. Van grafheuvels was geen spoor bewaard gebleven. De graven van mannen, vrouwen en kinderen dateren voornamelijk in de vroege- en midden-Romeinse tijd. In bijna alle graven zijn grafgiften aangetroffen. Deze bestaan uit aardewerk, metalen voorwerpen en dierlijke resten.

In een kindgraf is een uitzonderlijke grafgift van vijfentwintig slingerkogels van klei aangetroffen. Ze lagen onder verkoolde resten van voornamelijk eikenhout uit de brandstapel. Uit de crematieresten kon worden opgemaakt dat het kind een leeftijd tussen de achteneenhalf tot twaalfeneenhalf jaar had bereikt. Op basis van het aangetroffen verbrande aardewerk is het graf gedateerd tussen het jaar 15 en 100 na Chr.

Slingerkogels van gebakken klei worden vaak in verband gebracht met wapentuig voor jacht of gevechtshandelingen. Dat is ongewoon in een kindgraf, maar niet uniek. Er zijn in Nederland twee andere kindgraven bekend waarin slingerkogels zijn meegegeven. Misschien hebben ze te maken met de identiteit van het kind en was de vader een soldaat? Of hadden de slingerkogels een secundaire functie als speelgoed? Het kind kan ze ook hebben gebruikt bij (het oefenen) voor de jacht. Wellicht hadden ze een rituele functie, bij de overgang van de ene levensfase naar de volgende? Of tijdens het grafritueel als sleutelmoment van de overgang van leven naar dood. En wie weet heeft het kind de kleikogels wel zelf vervaardigd?

Wil je meer weten over het archeologiedepot, het werk van de medewerkers of over een voorwerp dat je hebt gevonden? Neem dan contact op via e-mailadres [email protected].

Je vindt het Archeologisch Depot in het gebouw van Museum Arnhem aan de Utrechtseweg 87 in Arnhem.