Er is een recent datagedreven onderzoek uitgevoerd naar de
slagingspercentages voor het praktijkexamen rijbewijs B in de 20
grootste steden van Nederland.
De verschillen zijn opvallend en
maatschappelijk relevant.
Locaties hebben invloed op slaagkans
De uitgesproken verschillen
in slagingspercentages tussen steden zijn opvallend en vragen om een
nadere analyse. Hoewel elke kandidaat officieel aan dezelfde eisen moet
voldoen, blijken omgevingsfactoren een aanzienlijke rol te spelen in het
uiteindelijke resultaat. Meerdere externe onderzoeken ondersteunen dit
beeld en wijzen op structurele invloeden die per regio verschillen.
Belangrijkste verklarende factoren
Verkeersdrukte en complexiteit van de examenroutes: Kandidaten
in grote steden hebben te maken met drukke wegen, complexe
verkeerssituaties en een hogere mentale belasting. Rotterdam scoorde in
eerdere jaren het laagst met slechts 36,1% geslaagden (RijschoolPro, 2018).
Invloed van examencentra en examinatoren: Examenroutes
en beoordelingsstijlen verschillen per locatie. RTL Nieuws toonde aan
dat individuele examinatoren structureel van elkaar kunnen afwijken in
hoe streng zij beoordelen (RTL Nieuws, 2022).
Kwaliteit en prijs van rijinstructie: In
regio’s met veel concurrentie drukken rijscholen hun prijzen, wat soms
ten koste gaat van de leskwaliteit. AutoTrack constateerde dat duurdere
rijscholen gemiddeld betere slagingspercentages behalen (AutoTrack, 2023).
Regionale mentale druk en examenstress: In
onbekende of chaotische stedelijke omgevingen ervaren kandidaten vaker
stress tijdens het examen. Dit beïnvloedt de prestatie. Landelijke data
toont aan dat kandidaten in Limburg gemiddeld 61,2% slagen, terwijl
Zuid-Holland blijft steken op 44,9% (Autotheorie.nl).
Niet onder gelijke omstandigheden examen doen
Deze
opsomming laat zien dat slagingskansen veel meer worden beïnvloed door
de omgeving dan vaak wordt aangenomen. De combinatie van
verkeersomstandigheden, opleidingskwaliteit en subjectieve factoren
tijdens het examen maakt dat niet iedere kandidaat onder gelijke
omstandigheden examen doet.
Dit
roept de vraag op of landelijke normering en gelijkwaardigheid binnen
het rijexamenstelsel wel voldoende zijn gewaarborgd. Een eerlijker
examen begint mogelijk bij meer bewustzijn van deze regionale
verschillen.
In Zwolle slagen meeste kandidaten
In Zwolle slaagt 59,2 procent van de kandidaten, terwijl in Amsterdam (42,6 procent) en Rotterdam (39,8 procent) het
slagingspercentage flink lager ligt. De volledige ranglijst laat zien
dat de locatie van je examen direct invloed heeft op je slaagkans.